به گزارش ایسنا، گزارش سالانه زیست بوم دانشبنیان یک گزارش توصیفی- آماری است که با هدف دستیابی به درک صـحیح از طرف یکی از شرکتهای دانشبنیان برای ششمین سال متوالی، مبتنی بر پایگاه داده شرکتهای دانشبنیان و با استفاده از ابزارهای پردازش و مصورسازی داده منتشر شده است. این گزارش اهدافی چون تدوین شاخصهایی برای ارزیابی جایگاه اقتصاد دانشبنیان در کشور، درک شرکتهای دانشبنیان از جایگاه واقعی خود در زیستبوم فناوری، تحلیل کلان زیستبوم فناوری با هدف کمک به مدیران و تصمیمگیران، تبیین وضعیت شرکتهای دانشبنیان به تفکیک استان و دستههای فناوری، آسیبشناسی شرکتهای دانشبنیان به منظور ارائه راهکار برای تدوین مسیر رشد شرکتها، انتشار شفاف اطلاعات کلیدی آماری و عملکردی زیستبوم فناوری و ارزیابی عملکرد نهادهای مالی در ارائه خدمات به شرکتها را دنبال میکند.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر ۱۲ هزار و ۶۹۲ شرکت دانشبنیان در کشور فعال شدهاند و تاکنون ۲ هزار و ۵۱۵ شرکت از جمع شرکتهای دانشبنیان حذف شدهاند که حذف این شرکتها یا به دلیل قدیمی شدن فناوریهای به کار رفته در محصول و یا رکود شرکت بوده است. ۱۳ درصد از شرکتهای بازار سرمایه، ۵ درصد از سهم بازار را از آن خود کردند. همچنین طبق آمارهای این گزارش ۶۶ درصد شرکتها نوپا هستند و ۶۴ درصد شرکتها بعد از سال ۱۳۹۲ تاسیس شدهاند.
این شرکتها همچنین اشتغال ۴۲۱ هزار نفری را در کشور رقم زدهاند.
از سال ۱۳۹۲ تاکنون، در مجموع چندشرکت موفق به اخذ تائیدیه دانشبنیان شدند
نمودار زیر آمار تجمعی شرکتهای دارای سابقه احراز صلاحیت دانشبنیان را نمایش میدهد. بر این اساس تا پایان سال ۱۴۰۳ در مجموع ۱۲ هزار و ۶۹۲ شرکت حداقل یک بار تائیدیه دانشبنیان دریافت کردند. بررسی روند رشد این شرکتها حاکی از کاهش نرخ رشد از ۷ درصد در انتهای سال ۱۴۰۳ است.
با فرض تثبیت این نرخ تا سال ۱۴۰۷، پیشبینی میشود تا پایان برنامه هفتم توسعه، تعداد کل شرکتهای دارای سابقه دانشبنیانی به حدود ۱۶ هزار و ۶۰۰ شرکت برسد.
روند تجمعی شرکتهای دارای سابقه تائید دانشبنیان
در ســال ۱۴۰۳ با احراز صلاحیت ۷۸۹ شـرکت جدید و حذف ۳۹۹ شرکت، تعداد شرکتهای دانـشبنیان به ۱۰ هزار و ۱۰۸ شـرکت رسید. حذف دانشبنیانی شرکتها از سال ۱۳۹۴ با حذف ۲ شرکت شروع شد و در سال ۹۵ تعداد ۱۰۷ شرکت از گردونه دانشبنیانی حذف شدند.
بر اساس آئیننامه احراز صلاحیت شرکتهای دانشبنیان، شرکتها بر اساس سطح فناوری و میزان فروش محصولات دانشبنیان به ۳ دسته نوپا، نوآور، فناور تقسیمبندی میشوند. طبق آمارها تا پایان سال۱۴۰۳، حدود ۶۶ درصد از این شرکتها در گروه نوپا قرار داشـتهاند. مطابق با روند معمول تجاریسازی استارتاپهای فناوری، انتظار میرود این شرکتها طی بازه زمانی ۵ ساله به یکی از زیر دستههای نوآور یا فناور تبدیل وضعیت شده یا به علـل مختلفی از جمله عدم توجیه سرمایهگذاری، اشکال در مدل کسب وکار، ساختار تیم یا شکست در بازار، فعالیت خود را متوقف کنند.
طبق آمار از بین بیش از ۶ هزار و ۶ (۶۰۰۶) شرکت دانشبنیان نوپا در سال ۱۴۰۳، نزدیک به نیمی از آنها بـیش از ۵ سال است که به صـورت نوپا مشغول فـعالیت هستند و مسیر تجاریسازی را به درستی طی نکردهاند. از طرف دیگر، در یک نگـاه کلیتر، از بـین بیش از ۱۲ هزار شرکتی که تاکنون دانشبنیان شدهاند، در این سالها تنها ۲ هزار و ۵۱۵ شرکت از جمع شرکـتهای دانشبنیان حذف شدهاند و نرخ ریزش کسب وکارهای حوزه فناوری در ایران حدود ۲۰ درصد است، در حالی که مطابق با آمارهای جهانی، حدود نیمی از استارتاپهای فناوری در ۵ سال نخست و ۹۰ درصد از آنها طی یک دهه از آغاز فـعالیت خود شـکست میخورند.
بنابراین پیشبینی میشود در سـالهای پیش رو روند تعدادِی شرکتهای حذف شده از فهرست دانشبنیان شتاب بیشتری بگیرد.
شرکتهای دانشبنیان نوپا در سال ۱۴۰۳ با تعداد ۶۶۳۷ شرکت برای اولین بار در چه سالی تایید شدهاند؟
از تعداد ۶۶۳۷ شرکت دانشبنیان نوپا در سال ۱۴۰۳، تعداد ۱۱۵۶ شرکت در سال ۱۴۰۱، ۱۰۳۶ شرکت در سال ۱۴۰۲ و ۵۵۹ شرکت در سال ۱۴۰۳ تاییدیه دانشبنیانی خود را دریافت کردند. مابقی شرکتها از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۰ تاییدیه دانشبنیانی خود را اخذ کردهاند.
بررسی جامع شرکتهای دانشبنیان
در جدول زیر بررسی جـامع آماری برای مقایسه شرکتهای دانشبنیان به تفکیک نوع دانشبنیان صورت گـرفته اســت. این جـدول امکان مقایسه سـتونی اطلاعات برای بررسی سـهم شرکتهای دانشبنیان در طـبقهبندیهای مذکور را فـراهم میکند. همچنین، امکان مقایسه ستونها با یکدیگر برای محاسبه سرانه اطلاعات وجود دارد.
مقـایسه درآمـد سـرانه شرکتهای دانشبنیان حاکی از آن است که شرکتهای نوآور به تناسب نـیروی انسانی و تـسـهیلات فعال، وضعیت درآمدی بالاتری از شرکتهای فناور دارند. با این وجود پس از بررسی نـسبت سـود به درآمد این شـرکـتها مشخص میشود که بهرهوری شرکتهای فناور بیشتر از شرکتهای نوآور است.
با توجه به جدول زیر ۶۵ درصد از فروش محصولات دانشبنیان توسط شرکتهای فناور محـقق شده است. از طرفی مطابق با بررسی صورت گرفته، سهم درآمد حاصل از فروش محصولات دانشبنیان در شرکتهای فناور، نوآور و نوپا نسبت به مجموع درآمد این شرکتها به صورت میانگین به ترتیب ۷۰ درصد، ۸ درصد و ۲۷ درصد است. البته در بررسیهای دیگر، سهم فروش محصولات دانشبنیان در شرکتهای نوپا تا میزان۶۰ درصد نیز گزارش شده است که علت این تفاوت، سرعت تغییرات در فعالیت شرکتهای نوپا است.
بررسی جامع شرکتها به تفکیک نوع دانشبنیانی
| فناور | نوآور | نوپا | |
| درصدشرکتها | ۱۱ درصد | ۲۳ درصد | ۶۶ درصد |
| درآمد | ۱۸ درصد | ۷۹ درصد | ۳ درصد |
| درآمد دانشبنیان | ۶۵ درصد | ۳۲ درصد | ۴ درصد |
| سود خالص | ۳۱ درصد | ۶۸ درصد | ۱ درصد |
| دارایی | ۲۴ درصد | ۷۰ درصد | ۶ درصد |
| صادرات | ۱۲ درصد | ۸۷ درصد | ۱ درصد |
| ضمانتنامه | ۲۴ درصد | ۷۴ درصد | ۳ درصد |
| وام | ۲۵ درصد | ۷۲ درصد | ۳ درصد |
| کارکنان | ۲۴ درصد | ۶۱ درصد | ۱۴ درصد |
بیشترین تعداد شرکتهای دانشبنیان در پیرامون حوزههای مرتبط با برق و الکترونیک شکل گرفتهاند که تعداد آنها بالغ بر ۱۵۸۸ شرکت میشود. حوزه نرمافزار و فناوری اطلاعات با ۱۴۸۴ شرکت و ماشینآلات و تجهیزات پیشرفته با ۱۱۴۰ شرکت در ردههای بعدی قرار گرفتهاند.
حوزههای فناورانه فعالیت شرکتهای دانشبنیان
در میان حوزههای مختلف فناوری، سه بخش برق و الکـترونیک، نرمافزار و فناوری اطلاعات و ماشینآلات و تجهیزات پـیشرفته به ترتیب بیشترین تعداد شرکتهای دانشبنیان را به خود اختصاص دادهاند. همچنین حوزههای نرمافزار و فناوری اطلاعات، ماشینآلات و تجهیزات پیشرفته و صنایع خلاق درصد رشد بیشتری نسبت به سال گذشته داشتهاند. مقایسـه نوع دانشبنیانی این شرکتها نشان میدهد که شرکتهای نوپا در حوزههای صنایع خلاق و تجاریسازی و شرکتهای فـناور در حوزههای ماشین آلات و مواد شیمیایی بیشترین سهم را دارند.
روند ایجاد اشتغال تماموقت شرکتها
بر اساس آخرین آمارها سـرانه کارکنان تمام وقت شـرکتهای دانشبنیان در ۵ سال اخیر بین ۳۴ تا ۴۲ نفر در نوسان بوده است؛ به نظر میرسد عامل اصلی افزایش آمار اشتغال بخش فناوری در سالهای اخیر، رشد تعداد شرکتهای دانشبنیان بوده است، نه توسعه این شرکتها.
در آمار ذکر شده در این گزارش اعتبار سنجی صرف دانشبـنیان ذکر شـده است و آمار دقیقی از تعداد کـارکنان پاره وقت این شرکتها در دسترس نبوده است. بررسی مقایسهای بازه تعداد کـارکنان شـرکتهای دانشبنیان نشـان میدهد که ۶۶ درصد کارکنان در ۸ درصد از شرکتها شاغل هستند و حدود نیمی از شرکتها کمتر از ۱۰ نیرو دارند.
به نظر میرسـد برای توسعه اشتغال در زیستبوم دانشبنـیان، ارتقـای شرکتهای نوپا و افزایش مقـیاس فـعالیت آنها ضـروری است. توســـعه اشتغالزایی در شرکتهای دانشبنیان مستلزم برنامهریزی مجـزا برای حمایت از سیاستهای جذب، نگهـداشت و توانمندسازی کارکنان این شرکتها است.
بر اساس این گزارش از میان همه شرکتهای دانشبنیان تنها ۱۵ شرکت بیشترین تعداد نیروی انسانی را جذب کردهاند. البته باید توجه داشت که دقت این تـخمین به میزان صحت آمار فروش محصول دانشبنیان که در زمان ارزیابی صلاحیت شرکتها ثبت شده، وابسته است.
اما در صورتی که فرض کنیم تعداد کارکنانی که در هر شرکت مستقیما در تولید محصولات دانشبنیان فعالیت میکنند، متناسب با میزان فروش محصولات دانشبنیان شرکتها باشد، میتوان تخمین زد که ۱۱۱ هزار نفر از کل کارکنان شرکتهای دانشبنیان معادل ۲۶ درصد به طور مستقیم در تولید محصولات دانشبنیان مشغول به کار هستند که نیمی از آنها در ۱۹۴ شرکـت فعالیت میکنند.
انتهای پیام
هیچ نظر! یکی از اولین.